ความเป็นมา
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต (ศปท.) ระดับกระทรวง เป็นหน่วยงานกลไกขับเคลื่อนการปฏิบัติระดับกระทรวง จัดตั้งขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2555 ซึ่งเห็นชอบตามที่สำนักงาน ก.พ.ร. เสนอ โดยเป็นส่วนราชการตามมาตรา 31 วรรคสอง แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการแผ่นดิน พ. ศ. 2534 และที่แก้ไขเพิ่มเติม กำหนดไว้ในกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการของสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีและสำนักงานปลัดกระทรวงทุกกระทรวง และให้รองปลัดสำนักนายกรัฐมนตรีและรองปลัดกระทรวง ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตอีกตำแหน่งหนึ่ง รวมทั้งส่วนราชการที่อยู่ในบังคับบัญชาขึ้นตรงต่อนายกรัฐมนตรี และส่วนราชการที่ไม่สังกัดนายกรัฐมนตรี กระทรวง หรือ ทบวง ทุกส่วนราชการ โดยให้รองหัวหน้าส่วนราชการทำหน้าที่หัวหน้าศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตอีกตำแหน่งหนึ่งด้วยเช่นกัน
ทั้งนี้ คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2559 เห็นชอบมาตรการเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติราชการของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริตในสำนักงานปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี และสำนักงานปลัดกระทรวงทุกกระทรวง โดยให้ อ.ก.พ. กระทรวง หรือ อ.ก.พ. ที่ทำหน้าที่ อ.ก.พ. กระทรวงปรับเกลี่ยอัตรากำลังและกำหนดตำแหน่งผู้ปฏิบัติงานในศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต ให้สอดคล้องกับภารกิจที่รับผิดชอบ
จากปัญหาการทุจริตที่ผ่านมา มีความรุนแรงอย่างต่อเนื่อง คณะรักษาความสงบแห่งชาติได้มีคำสั่งที่ 69/2557 ลงวันที่ 18 มิถุนายน 2557 เรื่อง มาตรการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริตประพฤติมิชอบ โดยให้ส่วนราชการและหน่วยงานของรัฐกำหนดมาตรการหรือแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริตและประพฤติมิชอบในหน่วยงานโดยมั่งการสร้างธรรมาภิบาลในการบริหารงาน และส่งเสริมการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนในการตรวจสอบ เฝ้าระวังเพื่อสกัดกั้นมิให้เกิดการทุจริตประพฤติมิชอบ รัฐบาลได้เล็งเห็นความสำคัญของการแก้ไขปัญหาการทจริต ซึ่งได้กำหนดเป็นวาระแห่งชาติ
โดยรัฐบาลได้เสริมสร้างกลไกขับเคลื่อนในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริต ขึ้นมา 3 ระดับ คือ คณะกรรมการต่อต้านการทุจริตแห่งชาติ เป็นกลไกระดับนโยบาย มีนายกรัฐมนตรี/หัวหน้าคณะรักษาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นประธาน คณะกรรมการจัดตั้งศูนย์อำนวยการต่อต้านการทุจริตให้เป็นกลไกขับเคลื่อนภาพรวมระดับประเทศ และกลไกระดับปฏิบัติการ โดยการออกมาตรการเพิ่มประสิทธิภาพศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต ซึ่งประจำอยู่ทุกส่วนราชการระดับกระทรวง หรือเทียบเท่าปัจจุบันมีจำนวน 35 ศูนย์ ให้เป็นกลไกประสานงาน กำกับ ติดตาม และรายงานผลการดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับนโยบาย ข้อสั่งการ ในการป้องกันและแก้ไขปัญหาการทุจริต กับหน่วยงานภายใต้กำกับทั้งหมดซึ่งได้แก่หน่วยงานส่วนกลาง ส่วนภูมิภาค ส่วนท้องถิ่น รวมทั้ง รัฐวิสาหกิจ และองค์การมหาชน โดยมีสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ เป็นกลไกประสาน กำกับ ติดตามผลการปฏิบัติงานศูนย์ปฏิบัติป้องกันและปราบปรามการทุจริตในฐานะที่สำนักงาน ป.ป.ท. เป็นฝ่ายเลขานุการของคณะกรรมการต่อต้านการทุจริตแห่งชาติ
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการทุจริต มีบทบาท ภารกิจ อำนาจหน้าที่ ด้านการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ และด้านคุ้มครองจริยธรรม ดังนี้
กลุ่มงานป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ
- จัดทำแผนปฏิบัติการด้านป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบของสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม และกระทรวงอุตสาหกรรมและดำเนินการตามแผนฯ
- ให้คำปรึกษา ประสานงานทุกส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อจัดทำแผนปฏิบัติการด้านป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบของส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจให้สอดคล้องตามแผนปฏิบัติการด้านป้องกันและปราบปรามการทุจริตฯ
- ประสาน เร่งรัด และกำกับให้ส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม ดำเนินการตามแผนงาน/โครงการที่ระบุในแผนปฏิบัติการด้านป้องกันและปราบปรามการทุจริตฯ
- ดำเนินการประเมินความเสี่ยงการทุจริตและประพฤติมิชอบ เพื่อจัดทำแผนบริหารจัดการความเสี่ยงการทุจริตประจำปีของสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม
- ประสาน เร่งรัด และกำกับให้หน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวง อุตสาหกรรม ดำเนินการตามมาตรการที่ระบุในแผนบริหารจัดการความเสี่ยงการทุจริตฯ
- ให้คำปรึกษา ประสานงาน เร่งรัด และกำกับติดตามทุกส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อดำเนินการประเมินความเสี่ยงการทุจริตประจำปีของส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจ ตามกรอบแนวทางของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ (ป.ป.ท.)
- วิเคราะห์ ประเมิน กำหนดมาตรการ และดำเนินการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐประจำปี ของสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม ตามกรอบของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.)
- ประสาน เร่งรัด และกำกับให้หน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อดำเนินการตามมาตรการส่งเสริมคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานฯ
- ให้คำปรึกษา ประสานงาน เร่งรัด และกำกับติดตามทุกส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อดำเนินการเกี่ยวกับการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐประจำปี ตามกรอบของสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.)
- รับข้อร้องเรียน เรื่องการทุจริตและประพฤติมิชอบ การปฏิบัติหรือละเว้นการปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบ และส่งต่อไปยังส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรวมทั้งประสานงาน เร่งรัด และติดตามจนได้ข้อยุติ
- ติดตาม ประเมินผล และจัดทำรายงานการป้องกันและปราบปรามการทุจริตและประพฤติมิชอบ การประเมินความเสี่ยง และการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ เสนอปลัดกระทรวงอุตสาหกรรมและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย
กลุ่มงานจริยธรรม
- จัดทำแผนปฏิบัติการด้านส่งเสริมคุณธรรมประจำปี ของสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม และกระทรวงอุตสาหกรรม และดำเนินการตามแผนฯ
- ให้คำปรึกษา ประสานงานทุกส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจภายใต้การกำกับ ดูแลของกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อจัดทำแผนปฏิบัติการด้านส่งเสริมคุณธรรมของส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจให้สอดคล้องตามแผนปฏิบัติการด้านส่งเสริมคุณธรรมของกระทรวงอุตสาหกรรม
- ประสาน เร่งรัด และกำกับให้ส่วนราชการ/รัฐวิสาหกิจ และหน่วยงานในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อดำเนินการตามแผนงาน/โครงการที่ระบุในแผนปฏิบัติการด้านส่งเสริมคุณธรรม
- รับข้อร้องเรียนการฝ่าฝืนจริยธรรมของเจ้าหน้าที่ส่วนราชการในสังกัดกระทรวงอุตสาหกรรม และส่งต่อไปยังส่วนราชการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งประสานงาน เร่งรัด และติดตามจนได้ข้อยุติ
- ดำเนินการเกี่ยวกับการประเมินองค์กรคุณธรรมประจำปีของสำนักงานปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม ตามกรอบของคณะกรรมการส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ
- ให้คำปรึกษา ประสานงาน เร่งรัดและกำกับติดตามทุกส่วนราชการ/ รัฐวิสาหกิจภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงอุตสาหกรรม เพื่อดำเนินการประเมินองค์กรคุณธรรมประจำปี ตามกรอบของคณะกรรมการส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ
- ติดตาม ประเมินผล และจัดทำรายงานตามแผนปฏิบัติการด้านส่งเสริมคุณธรรมฯ การประเมินองค์กรคุณธรรม และการดำเนินการตามมาตรฐานทางจริยธรรม เสนอปลัดกระทรวงอุตสาหกรรม และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
- ทำหน้าที่ฝ่ายเลขานุการของคณะกรรมการจริยธรรมประจำส่วนราชการและคณะอนุกรรมการส่งเสริมจริยธรรม กระทรวงอุตสาหกรรม
- ปฏิบัติงานบริหารทั่วไป งานสารบรรณ รับ-ส่ง เอกสารระบบอิเล็กทรอนิกส์ งานวัสดุ-ครุภัณฑ์ งานบุคลากร งานงบประมาณของศูนย์ งานจัดการประชุมและประสานกับหน่วยงานอื่น
- ปฏิบัติงานร่วมกับหรือสนับสนุนการปฏิบัติงานของหน่วยงานอื่นที่เกี่ยวข้องหรือที่ได้รับมอบหมาย